Żółw błotny – występuje w wielu podgatunkach w Europie południowej i środkowej, Azji Mniejszej oraz północno-zachodniej Afryce.

Gad ten ma ciemne ubarwienie ciała – brunatny do czarnego, z jasnymi plamkami na głowie i szyi. Pancerz ma długość od kilkunastu do 20 cm (rzadko powyżej tej granicy) i jest barwy czarnej lub ciemnobrązowej w żółte, promieniście ułożone kreski. Jego brzuszna strona bywa raczej jasna z nieregularnymi ciemnymi plamami. Samiec ma zazwyczaj dłuższy i grubszy ogon niż samica. Jednak lepszą cechą rozpoznawczą płci tego żółwia jest kolor tęczówki oczu. U samców jest ciemniejsza, zwykle pomarańczowa, czerwona do brunatnej a u samic zaś żółta. Poza tym samce mają nieco wklęsłą spodnią część pancerza i czasem dłuższe przednie pazury. Żółw błotny waży średnio 700-1000 g, choć zdarzają się osobniki mniejsze i większe - rzadziej przekraczające 1 kg (zwykle samice).

Żółwie te zamieszkują małe, nizinne zbiorniki wodne z gęstą roślinnością i mulistym dnem. Mogą to być jeziorka, stawy, oczka wodne, bagna, wolno płynące rzeki, starorzecza, rzadziej kanały i rowy melioracyjne. Najchętniej wybiera miejsca o piaszczystych brzegach, gdzie może złożyć jaja. Na jego pokarm składają się głównie małe bezkręgowce wodne (larwy owadów, ślimaki, małże), kijanki oraz niewielkie ryby. Zdarza mu się czasem zapolować na dorosłe płazy oraz poczęstować pokarmem roślinnym, tj. rzęsą drobną. Z powodu braku zębów (jak u wszystkich żółwi), mała zdobycz zostaje połknięta w całości a większa rozerwana pazurami i szczękami.

Żółw błotny jest zwierzęciem wodno - lądowym. Świetnie pływa i nurkuje. Większość czasu spędza w wodzie a na ląd wychodzi by zażyć kąpieli słonecznych. Trudno go spotkać, nawet w jego naturalnym środowisku gdyż jest płochliwy i prowadzi skryty tryb życia. Zimuje zazwyczaj w wodzie, wśród korzeni roślin, rzadko na lądzie. Budzi się ze snu w kwietniu i maju, chociaż jeżeli warunki pogodowe są sprzyjające, nawet już w marcu. Żółwie pozostają aktywne do przełomu października i listopada, ale przy niskich temperaturach niekiedy gromadzą się na zimowy spoczynek już we wrześniu.

Okres godowy tych żółwi przypada od kwietnia do początku czerwca. Samica składa raz w roku od kilku do ponad 20 jaj (zwykle kilkanaście) w wykopanych na brzegu jamach. Młode żółwie wykluwają się po około 90-100 dniach, w sierpniu lub wrześniu, ale w naszych warunkach klimatycznych, najczęściej opuszczają norkę na wiosnę następnego roku. Przebieg rozwoju jaj jest ściśle związany z temperaturą panującą w gnieździe. Małe żółwie po wykluciu są bezbronne, gdyż ich pancerz jest miękki. Padają więc często ofiarą drapieżników. Dlatego zaraz po opuszczeniu gniazda, kierują się do niewielkich zbiorników wodnych, gdzie mogą się ukryć. Ich pancerz twardnieje, wystarczająco by mogły ujść z życiem w spotkaniu z drapieżcą, dopiero po 6 latach.

Żółwie błotne są objęte ścisłą ochroną gatunkową.

Żółwie błotne występują na terenie prawie całej Polski. Jednak ich zasięg jest mocno porozrywany a to źle rokuje na przyszłość. Trudno określić liczbę tych żółwi w naszym kraju, ale systematycznie odnotowuje się zanik polskiej populacji gatunku. W każdym stanowisku, z roku na rok ich ubywa. Dość pewnym jeszcze miejscem zamieszkiwanym przez te stworzenia jest Pojezierze Łęczyńsko-Włodawskie. Mazury i Pojezierze Pomorskie również są zasiedlone przez żółwia błotnego, ale już nie tak licznie. Na Podlasiu można je obserwować w Puszczy Augustowskiej i Puszczy Białowieskiej (choć bardzo nielicznie).